ECE R118 -- Motorlu Araclarda Malzemelerin Yanma Davranisi
Motorlu araclarda kullanilan malzemelerin alev almaya dayanikliligi gereksinimlerini kapsayan ECE R118 hakkinda detayli rehber; test yontemleri, yanma hizi limitleri, E-isaret gereksinimleri ve uyumluluk surecini icerir.
ECE R118’e Giris
UNECE Yonetmeligi No. 118 (ECE R118), belirli kategorilerdeki motorlu araclarin ic yapisinda kullanilan malzemelerin yanma davranisina iliskin tekduze hukumler olusturur. Amaci, yolcu bolmesi icindeki yangin yayilma riskini azaltarak, bir yangin durumunda yolcularin tahliye icin yeterli zamana sahip olmasini saglamaktir.
ECE R118, UNECE 1958 Anlasmasi’nin tum akit taraflarinda M2 ve M3 kategorilerindeki (sekizden fazla yolcu tasiyan otobusler) ve belirli N kategorisi araclarin (ticari araclar) tip onayi icin zorunludur. Yonetmelik ayni zamanda, dunya genelinde nerede uretildiklerine bakilmaksizin bu araclarda kullanilan belirli bilesenleri ve malzemeleri de kapsar.
Yonetmeligin Kapsami
ECE R118, asagidakiler dahil olmak uzere ic mekan malzemelerinin alev alma ozelliklerini kapsar:
- Koltuk doseme kumaslari ve kopukler
- Tavan kaplama ve tavan panel malzemeleri
- Duvar panelleri ve bolmeler
- Zemin kaplamalari ve paspaslar
- Bagaj rafi ve raf malzemeleri
- Perdeler ve jaluzi/storlar
- Ic mekanla temas halindeki yalitim malzemeleri
- Yolcu bolmesinde bulunan ve yangin yayilmasina katkida bulunabilecek diger herhangi bir malzeme
Yonetmelik, dis govde panelleri, yapisal metal isciligi, cam veya motor bolmesi bilesenlerine uygulanmaz. Ozellikle yolcularin ve surucunun erisebilecegi bolgeler icindeki malzemelere odaklanmistir.
Malzeme Alev Alma Testleri
ECE R118, malzeme turune ve aractaki konumuna bagli olarak birden fazla test yontemi tanimlar. Temel testler sunlardir:
Yatay Yanma Hizi Testi (Ek 6)
Bu, en yaygin uygulanan testtir. 356 mm x 100 mm boyutlarinda bir malzeme numunesi U seklinde bir tutucuya yatay olarak monte edilir ve bir ucundan 15 saniye boyunca kucuk bir Bunsen beki alevine maruz birakilir. Test su degerleri olcer:
- Malzemenin tutusupi tutusmedigi
- Alev cephesinin numune boyunca ilerleme hizi
Gecme kriterleri: Yatay yanma hizi, cogu malzeme icin dakikada 100 mm’yi gecmemelidir. Alev, ilk zamanlama isaretine (alev uygulama noktasindan 38 mm uzakta) ulasmadan sonerse, malzeme kendinden sonen olarak siniflandirilir ve testi gecer.
Erime Davranisi Testi (Ek 7)
Aleve maruz kaldiginda eriyip damlayan malzemeler icin bu test, eriyen damlacirlarin alttaki malzemeleri tutusturup tutusturamayacagini degerlendirir. Numune, bir tabaka pamuk yunu uzerine konumlandirilir ve bir aleve maruz birakilir. Test, dusen damlacirlarin alttaki pamugu tutusturup tutusturmedigini degerlendirir.
Dikey Yanma Testi (Ek 8)
Perdeler, storlar ve diger dikey yonelimli malzemelere uygulanir. Numune dikey olarak monte edilir ve alt kenardan bir alev uygulanir. Test, yukari dogru alev yayilma hizini ve alevin belirlenmis bir mesafeyi kat etmesi icin gereken sureyi olcer.
Yatay Yuzeyler icin Alev Yayilma Direnci (Ek 9)
Bu test, zemin kaplamalari ve yatay yuzeyler icin gecerlidir. Daha buyuk bir alev kaynagi kullanilir ve test, alevin belirlenmis bir sinirin otesine yayilip yayilmadigini degerlendirir.
Test Gereksinimlerinin Ozeti
| Test (Ek) | Uygulandigi Alan | Temel Kriter |
|---|---|---|
| Ek 6 — Yatay yanma | Genel ic trim, koltuk malzemeleri | Yanma hizi maks. 100 mm/dk |
| Ek 7 — Erime davranisi | Eriyip damlama egilimli malzemeler | Pamuk tabakasinin tutusmemesi |
| Ek 8 — Dikey yanma | Perdeler, storlar, asili kumaslar | Sinirli alev yayilma hizi |
| Ek 9 — Yatay alev yayilmasi | Zemin kaplamalari | Sinir otesine alev yayilmamasi |
E-Isaret Gereksinimleri
Bir bilesen ureticisi, bir ic mekan malzemesi veya bileseni icin ayri onay almak istediginde, onaylanan ogeye E-isareti tasinmalidir. Isaretleme sunlari icerir:
- Onay veren makamin ulke kodu numarasiyla birlikte daire icinde “E” harfi
- Yonetmelik numarasi (R118) ve onay sira numarasi
- Bilesenin veya ambalajinin acikca gorunur bir yerine yerlestirilmesi
Onaylanmis malzemeleri araclarina entegre eden arac ureticileri, bilesen E-isaret onaylarini arac tip onayi dokumantasyonunda referans gosterebilir.
Etkilenen Bilesenler
Pratikte, asagidaki bilesenler genellikle ECE R118 testi gerektirir:
- Otobus ve koc koltulklar (kumas, deri, kopuk ve kompozit)
- Tepe bagaj bolumleri ve raf sistemleri
- Gosterge paneli ve enstruman paneli kaplamalari
- Kapi trim panelleri
- Direk trim ve cerceve profilleri
- Tavan kaplama malzemeleri ve yapisici katmanlar
- Isil ve akustik yalitim urunleri
- Mahremiyet perdeleri ve surucu bolme ekranlari
Bu bilesenlerin otobus ve koc ureticilerine tedarikcleri, teslimatdan once malzemelerinin test edilmis ve onaylanmis olmasini saglamalidir.
Uyumluluk Sureci
ECE R118 uyumlulugu icin izlenecek yol sunlardir:
- Malzeme tespiti: Aractaki veya bilesendeki ECE R118 kapsamina giren tum ic mekan malzemelerini kataloglayin.
- Numune hazirlama: Yonetmelikteki kosullandirma gereksinimlerine gore (tipik olarak 23 derece Celsius ve %50 bagil nemde 24 saat) uretimi temsil eden malzemelerden test numuneleri hazirlayin.
- Laboratuvar testi: Numuneleri uygulanabilir yanma testleri icin akredite bir test laboratuvarma sunun. Her malzeme ve her test yontemi icin genellikle en az bes numune gereklidir.
- Test raporu: Laboratuvar, her malzeme icin gecme veya kalma durumunu dogrulayan bir test raporu duzenler.
- Tip onayi basvurusu: Test raporlarini teknik dokumantasyonla birlikte ilgili Tip Onay Makamina sunun.
- Onay ve isaretleme: Onay uzerine, E-isaretini bilesenlere uygulayin ve onay referanslarini arac dokumantasyonuna dahil edin.
Diger Standartlarla Iliski
ECE R118, otomotiv sektorundeki diger alev alma standartlariyla birlikte var olur:
- FMVSS 302 (ABD), 102 mm/dk limitli benzer bir yatay yanma hizi testi belirler. FMVSS 302’yi gecen bircok malzeme ECE R118 Ek 6’yi da gecebilir, ancak test prosederleri ve numune hazirligi detaylarda farklilik gosterir.
- ISO 3795, yatay yanma testinin uluslararasi esdegeridir ve teknik olarak hem ECE R118 Ek 6 hem de FMVSS 302 ile uyumludur.
Hem Avrupa hem de Kuzey Amerika pazarlarini hedefleyen ureticiler, tum uygulanabilir standartlari esanli olarak kapsayacak sekilde test planlamasi yapmalidir.
TESTUPS Nasil Yardimci Olabilir?
TESTUPS, yatay ve dikey yanmadan erime davranisi degerlendirmesine kadar tum ekleri kapsayan eksiksiz ECE R118 alev alma testi hizmetleri sunmaktadir. Malzeme test laboratuvarimiz, ECE R118’de belirtilen standartlastirilmis test aparati ile donatilmistir ve ekibimiz malzeme tedarikculerini ve arac ureticilerini numune hazirlama, test ve tip onayi dokumantasyonu boyunca yonlendirir. Ayrica, genel sertifikasyon zaman cizelgesini kolaylastirmak icin ECE R118 testini diger arac seviyesi onaylariyla koordine ederiz.
Ilgili otomotiv sertifikasyonlari icin ECE R122 isitma sistemleri ve UNECE yonetmelikleri hakkindaki makalelerimize bakin.
Uzman EMC Desteğine mi İhtiyacınız Var?
TESTUPS, test ekipmanlarından anekoik odalara ve sertifikasyon hizmetlerine kadar eksiksiz EMC çözümleri sunar. Kişisel destek için ekibimizle iletişime geçin.